مقدّمهء مترجم سفرنامه « مازندران و استراباد » كتابى است در باب وضع جغرافيائى و تاريخى اين دو ايالت ايران و بر طبق شرحى كه مؤلف در مقدمه آن نوشته ، اين تأليف حاصل شانزده سال مطالعات او بخصوص دربارهء ايالت مازندران است . ه . ل . رابينو نويسنده كتاب ، شش سال يعنى از 1285 تا 1291 شمسى كنسول دولت بريتانيا در شهر رشت بوده و در ظرف اين مدت يك بار در بهار سال 1288 شمسى و بار ديگر در پائيز 1289 در سراسر مازندران و گرگان مسافرت كرده و در تمام خط سير خود ضمن مشاهداتى دقيق به جمع‌آورى اطلاعات و تحقيق پرداخته و در مراجعت به اروپا اين مشهودات و معلومات را بوسيلهء بررسى كتب تاريخى تكميل نموده است . وى در فصول اين كتاب مطالب بسيارى از نويسندگان شرقى و سياحان غربى ياد مىكند و در تأييد نوشته‌هاى خويش به سخنان تاريخ‌نويسان دوره‌هاى پيش استناد مىجويد و در سراسر كتاب او پيداست كه با حوصله و علاقهء سرشارى به اين خدمت گرانبها همت گماشته و در تأليف و تصحيح مطالب از همكارى و رأى صواب دانشمندان بزرگى مانند پروفسور ادوارد براون برخوردار بوده است . اين سفرنامه سى سال قبل با سرمايه « موقوفه گيب » كه مركز آن در انگلستان است طبع و نشر يافته . مولّف در مقدمهء انگليسى كتاب مينويسد كه به دو